blog La Bouygue middeleeuwse Bastides rond Grésigne Tarn
Villefranche-de-Rouergue bastide Aveyron Rouergue
Villefranche-de-Rouergue bastide
Villefranche-de-Rouergue collégiale Notre Dame
Villefranche-de-Rouergue pénitents noirs
Villefranche-de-Rouergue pénitents noirs
Villefranche-de-Rouergue bastide Jean Petit qui danse

Een nieuwe pestepidemie in 1628 en de torenhoge belastingen om de geldverslindende oorlogsmachine van de Franse kroon en de geldhonger van de kerk te financieren, bracht gans Frankrijk in een economische crisis.

Toen in 1643 de belastingen in Rouergue verdubbelden, kwam de verarmde plattelandsbevolking in opstand. Deze volksopstand staat bekend als "la Révolte des Croquants".
Het verzet ontstond in Marcillac onder leiding van Bernard Carmels, bijgenaamd "Lafourque".
Aangespoord door de lokale leiders Jean Petit en Guillaume Brasc (bijgenaamd Lapaille) bezetten ze met 1200 man Villefranche-de-Rouergue en slaagden erin een paar fiscale toegevingen af te dwingen.

Villefranche-de-Rouergue Bastide Aveyron Villefranche-de-Rouergue Bastide Aveyron
 

Aan de oevers van de Aveyron stichtte de nieuwe graaf van Toulouse, Alphonse de Poitiers, na de Albigenzische kruistochten rond 1252 niet alleen de "villa nova" Najac, maar iets verder stroomopwaarts ook "Vilafranca".

Zoals bij de oprichting van iedere Bastide werd uitgekeken naar een strategische ligging. Er werd gekozen voor de rechteroever van de Aveyron, op een kruispunt van vroegere Romeinse heirwegen.
Dankzij de zilvermijnen in de buurt bestond op de linkeroever al het mijnwerkersdorpje La Peyrade.

 

Een "villa nova" was eigenlijk een grote verkaveling. Startend vanuit het centrale marktplein werden in dambordpatroon straten aangelegd. Zo ontstonden honderden bouwpercelen.
In Villefranche hadden de inwoners twee jaar de tijd om een huis te bouwen. Om in hun eigen behoeften te voorzien, verwierven ze ook een perceel tuingrond buiten de stadsmuren. De jaarlijkse belasting werd proportioneel met de bebouwde oppervlakte berekend.

Een verkaveling aanleggen is een zaak, maar men moest ook nog inwoners, ambachtslui en handelaars, kunnen aantrekken. Hiervoor werden veel privileges en belastingvoordelen toegekend.
De "vrijhandelszone" Villefranche werd snel een succes, een bloeiende handelsstad.
De wekelijkse marktdag op donderdagmorgen bestaat nog steeds.

Dankzij de zilvermijnen in de buurt werd ook een Koninklijke muntslagerij opgericht.
De Collégiale Notre-Dame kerk met de imposante klokkentoren (1260), de Pont des Consuls brug (1320) en de Griffoul fontein (1336) getuigen vandaag nog van de snelle opgang van de Bastide.

Villefranche lag net op de grens van het grondgebied dat zowel door de Engelse als de Franse kroon werd geclaimd.
In 1347, bij het begin van de honderdjarige oorlog, werd de stad versterkt. In 1360, door het verdrag van Brétigny, werd Villefranche Engels grondgebied. Negen jaar later werd de stad opnieuw door de Franse kroon ingelijfd.

Al hadden de pestepidemieën en de honderdjarige oorlog veel ellende gebracht, Villefranche bleef tot aan de 17e eeuw een bloeiende en welvarende stad.
De vooruitgang ging wel ten koste van de andere "villa nova's" in de buurt. Labastide l'Eveque, Najac en Villeneuve boerden eerder achteruit.
Bij koninklijk decreet nam Villefranche-de-Rouergue in 1369 de titel van hoofdstad van de regio over van het in ongenade gevallen Najac.

Het is niet helemaal duidelijk waarom Villefranche-de-Rouergue door de eeuwen heen een ongeziene aantrekkingskracht had op religieuze ordes:
- Monastère des Cordeliers (13e eeuw)
- Chartreuse Saint-Sauveur (15e eeuw)
- Eglise des Augustins (15e eeuw)
- Chapelle des Pénitents Bleus (17e eeuw)
- Chapelle des Pénitents Noirs de la Sainte-Croix (17e eeuw)
- Couvent des Ursulines (17e eeuw)
- Couvent des Visitandines (17e eeuw)
- Eglise Saint-Joseph des Pères Doctrinaires (17e eeuw)
- La congrégation de la Sainte-Famille (een kloosterorde in 1816 in Villefranche gesticht door Emilie de Rodat. Zij werd in 1950 heilig verklaard. Over de wereld verspreid zijn nog 520 missiezusters van deze orde werkzaam)
- Als een belangrijke halte op de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela (traject Conques-Toulouse), had Villefranche-de-Rouergue uiteraard ook een Chapelle Saint-Jacques.

De volksopstand in 1643, waarbij de verpauperde plattelandsbevolking van Rouergue in opstand kwam tegen de torenhoge lasten, werd hoofdzakelijk in en rond Villefranche-de-Rouergue beslecht. Meer hierover in "Jean Petit qui danse".

In 1779 werd Villefranche-de-Rouergue de hoofdstad van de provincie Haute-Guyenne. Uit die tijd zijn nog mooie huizen te vinden die ooit toebehoorden aan hoge Koninklijke functionarissen.

Tijdens de Franse revolutie kwam de eeuwenlange trouw aan de Franse kroon Villefranche-de-Rouergue duur te staan. Het nieuwe departement Aveyron kreeg Rodez als hoofdstad en Villefranche degradeerde tot een doodgewone stad zonder regionale invloed.

In de recente geschiedenis is 17 september 1943 een belangrijke datum voor Villefranche-de-Rouergue.
Een vijfhonderd Kroatische soldaten (uit het huidige Kroatië en Bosnië-Herzegovina) waren ingelijfd in de Duitse troepenmacht en in de stad gelegerd. Ze besloten zich aan te sluiten bij het Franse verzet.
Op 17 september 1943 brak de opstand uit.
Alle Duitse officieren werden vermoord en Villefranche-de-Rouergue werd de eerste Franse stad bevrijd van de Duitse bezetter.
De opstand werd na één dag al onderdrukt.

Veel Kroaten werden in de straatgevechten gedood, gevangen genomen, gefusilleerd of deporteerd. Slechts enkelen slaagden erin zich bij het verzet aan te sluiten. Represaillemaatregelen tegen de stad en de burgerbevolking bleven gelukkig uit.
Op militair vlak had deze opstand geen enkele impact. Het was wel de eerste openlijke rebellie binnen de Duitse bezettingsmacht en vanuit Londen werd er veel ruchtbaarheid aan gegeven.
Even buiten de stad ligt een mooi herdenkingspark dat hulde brengt aan de heldhaftige, maar weinig succesvolle opstand van de Kroaten.

Villefranche-de-Rouergue staat vandaag bekend als een van de best bewaarde Bastides van Frankrijk.

Als onderdeel van de "Bastides et Gorges de l'Aveyron", samen met Najac, Villeneuve d'Aveyron, Saint-Antonin-Noble-Val en Caylus, behoort Villefranche-de-Rouergue tot de “Grands Sites d'Occitanie”.

De Bastide verkreeg ook het label

Villes d'Art et d'Histoire

van het Franse ministerie van cultuur.

De stad is een open museum met een volledig intact middeleeuws stratenplan. Een uitgestippelde stadswandeling start aan de dienst voor toerisme (promenade du Guiraudet) waar je gratis het stratenplan kunt afhalen.

Enkele historische monumenten zijn echt niet te missen en een ingangsticket zeker waard:
- Collégiale Notre-Dame met geleid bezoek aan de indrukwekkende klokkentoren
- Chapelle des Pénitents Noirs de la Sainte-Croix | prachtig beschilderd plafond en een uitzonderlijk retabel in barokstijl
- Chartreuse Saint-Sauveur (net buiten de stad, nu gedeeltelijk ziekenhuis) met o.a. twee uitzonderlijke kloostergangen

De eeuwenoude markt, iedere donderdagmorgen, op de Place Notre Dame is belangrijk voor de lokale economie, maar biedt vooral de mogelijkheid streekproducten te ontdekken. Je vindt er zowel professionele marktkramers als kleine producenten met producten van eigen teelt.

La Bouygue ligt op iets meer dan 50 km van Villefranche-de-Rouergue. Eventueel gecombineerd met een bezoek aan Najac of de Cisterciënzerabdij van Loc-Dieu is dit een mooie daguitstap.

In opdracht van Mazarin bezetten de Koninklijke troepen, onder leiding van François de Noailles, hierop de volledige stad. De croquants, onder impuls van Jean Petit aangegroeid tot meer dan tienduizend opstandelingen, trokken naar Villefranche-de-Rouergue om hun eisen kracht bij te zetten.

Zowel Jean Petit als Lapaille werden met een list gevangen genomen en met veel vertoon publiekelijk terechtgesteld op de place Notre-Dame.
Ze werden met gespreide armen en benen vastgebonden op een horizontaal opgesteld rad. Met een ijzeren baar verbrijzelde de beul één voor één al hun ledematen. Het woord “geradbraakt” werd van deze middeleeuwse martelmethode afgeleid.
Jean Petit stierf met de woorden: "je suis ici pour avoir voulu bien faire". Ter afschrikking van de opstandelingen werd het onthoofde lichaam van hun leiders drie jaar lang, tot de volledige ontbinding, publiekelijk tentoongesteld.

Zonder hun aanvoerders leek de opstand gebroken. Slechts kleine verzetshaarden bleven over. Bernard Carmels wist zich met enkele getrouwen terug te plooiden in Najac. Onmiddellijk werd ook dit restant van revolte de kop ingedrukt.
Bernard Carmels werd eveneens publiekelijk geradbraakt en zijn hoofd in Marcillac, waar de opstand begon, publiekelijk tentoongesteld.

Hiermee was de volksopstand van les Croquants volledig gebroken.
150 jaar later keerde de verpauperde bevolking zich, om dezelfde reden, opnieuw tegen de koning met zijn feodale leenheren en de machtige kerk.
Deze volksopstand, beter bekend als de Franse revolutie, slaagde dit keer wel en leidde tot de eerste Franse republiek.
De eis tot "Liberté, Egalité, Fraternité" werd zoveel jaren eerder al door Jean Petit en zijn Croquants, zonder succes, bevochten.

Op de melodie van een middeleeuws wijsje wordt de terechtstelling van Jean Petit bezongen. Een aftelrijmpje waarbij alle geradbraakte ledematen van de aanvoerder van de Croquants één voor één worden opgesomd.
Het is in gans Frankrijk nog steeds een populair kinderliedje.
Een onschuldig rondedansje waarbij de kindjes telkens het bezongen lichaamsdeel aanwijzen.
Gelukkig beseffen de argeloze kindjes niet dat Jean Petit niet van vreugde danste.

Met dank aan Googleman voor de videoclip bovenaan dit artikel.

blog La Bouygue middeleeuwse Bastides rond Grésigne Tarn
Villefranche-de-Rouergue bastide Aveyron Rouergue
Villefranche-de-Rouergue bastide
 
Villefranche-de-Rouergue collégiale Notre Dame
Villefranche-de-Rouergue pénitents noirs
Villefranche-de-Rouergue pénitents noirs
Villefranche-de-Rouergue bastide Jean Petit qui danse
 
Gîtes La Bouygue omgevingGîtes La Bouygue omgeving
Gîte La Bouygue kindvriendelijke vakantiewoningGîte La Bouygue kindvriendelijke vakantiewoning
Blog La Bouygue middeleeuwse dorpen & steden natuur weetjesBlog La Bouygue middeleeuwse dorpen & steden natuur weetjes
wandelroutes rond La Bouyguewandelroutes rond La Bouygue
blog La Bouygue middeleeuwse Bastides rond Grésigne Tarn
 
Villefranche-de-Rouergue bastide Aveyron Rouergue
Villefranche-de-Rouergue bastide
Villefranche-de-Rouergue bastide Jean Petit qui danse
 
OMGEVING
GÎTE LA BOUYGUE
WANDELROUTES
TERUG  NAAR  BLOG  |  OVERZICHT
Copyright © 2019 by Roger Gesquiere
All Rights reserved

Gîtes La Bouygue omgevingGîtes La Bouygue omgeving
Gîtes La Bouygue reisinformatieGîtes La Bouygue reisinformatie
Gîtes La Bouygue blogGîtes La Bouygue blog
Gîtes La Bouygue eBooksGîtes La Bouygue eBooks
Gîtes La Bouygue te doen agendaGîtes La Bouygue te doen agenda
Gîte La Bouygue kindvriendelijke vakantiewoningGîte La Bouygue kindvriendelijke vakantiewoning
Labouygue on Facebook
Gîtes La Bouygue Gîtes La Bouygue
Blog La Bouygue middeleeuwse dorpen & steden natuur weetjesBlog La Bouygue middeleeuwse dorpen & steden natuur weetjes
wandelroutes rond La Bouyguewandelroutes rond La Bouygue